Albertino Mussato certamen, 3

Lovatus

Optarem patulis possem describere signis

Res sine nominibus, nam saepius intima sermo

Non bene significat desuntque vocabula rebus.

Nuper enim quaerens a te quis dignus amari,

5

Quis vere sit amare potens, puto quaerere qualem

Expedit esse hominem pulcro hoc de foedere natum,

Et pingi volui talem pictumque volebam

Quis erat digito monstrari et dicere: hic est.

At tu, care, tuo tacita quem mente gerebam

10

Concipis ingenio melius quam verba sonarent,

Et responsa meam reddis retegentia mentem.

Tu bene quod novi, sed ne bene conoscere credens

Decipiar fallantque animum tua carmina nostrum

Intellecta parum, quod sentio clarius audi.

15

Qui bene velle potest alii solumque benigno

Illius intuitu cui vult, is natus abunde est

Aptus amicitiae, quam, quid sit, scribere nitar.

Velle bonum contraque pati nec velle latenter

Istud amicitia est: seu mutua forte voluntas

20

Optativa boni neutri celata volenti,

Aut optabilium manifesta volentia rerum

Erga aliquem voto cum quis redamatur eodem,

Sive alium versus non tectum velle bonorum

Dum pariter cupidum redamat dilectus amantem.

25

Hanc rem sic ponunt sapientum scripta priorum

Tres sectam in species, cum constet amabile triplex

Esse bonum: aut virtus quae per se grata petenti,

Sola sibi merces alieni nescia fructus:

Vtile sicut opus quorum nos allicit usus

30

Quae nihil intus habent sed in his quod quaeritur extra est:

Est et amabilium quid delectabile, quale

Iucundum, sed et hoc tamquam mihi commodus opto.

Haec tria propter amant. Primae subiecta figurae

Grandis amicitia et longo durabilis aevo;

35

Durat enim virtus et amatio iuncta bonorum,

Optima, rara tamen, saeclo male cognita nostro,

Rari quippe boni, vera et perfecta duorum est

Copula, quam sancti radius solidavit honesti:

Haec facit ut, quamvis nil proficientia nobis

40

Quae bona sunt, eius causa cupiamus amico.

Vtile quapropter vel delectabile verae

Nexus amicitiae non est sed amare secundum

Quod prodest cupido vel quod delectat amantem.

Quae magis est optanda trium, tu, dulcis amice,

45

Exigis ut metrico ludens modulamine pandam.

Parce recusanti: non est res tanta pusilli

Ingenii studiique mei; maiora requirit;

Nec bene pierio res est bene commoda plectro.

Haec ut materies liqueat tibi plenius, altum

50

Pectus Aristotelis vel stoam consule portam

Invenies humeris.